Nathalie: in een donkere kamer zitten en de schakelaar niet vinden.

Nathalie bedient je in Het Paradijs, het sociaal restaurant van SOBO nabij het Koningin Astridpark in Brugge. Ze ontvangt je er met een hartelijke glimlach, neemt zorgvuldig je bestelling op en brengt je het bestelde ordentelijk en nauwgezet. Sobo – een maatwerkbedrijf – heeft als finale doelstelling om mensen te laten doorstromen naar een reguliere tewerkstelling.

Bij Nathalie zou je vermoeden dat zij die stap nu wel kan zetten. Ze beheerst de vaardigheden en lijkt voldoende ervaring te hebben opgebouwd. Maar neen, toch niet, die stap zal ze niet meer zetten, want dan zouden angst en onzekerheid haar leven terug overheersen.

Hoogsensitief, depressief en angstig

Nathalie is een psychisch kwetsbaar persoon. Ze is chronisch depressief,  snel onzeker en angstig. Ze was altijd al hoogsensitief, een aangeboren eigenschap waardoor ze extra gevoelig is voor prikkels uit de omgeving en deze ook zeer intens beleeft.

Bekommerde ouders, een liefdevol nest. Zeker geen traumatische jeugd. Bij mama wel wat sombere, depressieve trekjes. Misschien wel het aangeboren element.

Bij Nathalie kan alles zeer heftig binnenkomen. Ze kan geschokt en diep verdrietig zijn over leed en onrecht in de nabije omgeving. En ze is o zo gevoelig voor de wijze waarop mensen zich opstellen. Een iets te harde toon van de stem kan haar al stevig doen verstijven. Bij conflicten voelt ze zich enorm ongelukkig en over negatieve opmerkingen kan ze lang zitten tobben.

Bij tijdsdruk voelt Nathalie zich meteen gespannen, terwijl het soms een druk is die ze zichzelf oplegt. Zoals alle hoogsensitieve personen neigt zij naar perfectie en is ze ongelukkig als haar iets niet lukt. Het maakt haar angstig, waardoor ze altijd liever op veilig speelt en zich houdt aan de vertrouwde dingen en routine. Zelfs als het goed gaat, slaat de schrik toe, omdat ze er niet in gelooft dat dit kan blijven duren.

Nathalie trekt zich daarom graag terug in haar eentje op haar appartement, waar ze dan urenlang in haar zetel zit met de kat op haar schoot. In een veilig cocon.

Maar ’s avonds bij het slapengaan begint het piekeren en het draaien in haar hoofd. ‘s Morgens staat ze dan op met een bedrukt, weemoedig gevoel en ziet ze op tegen een onveilige en bedreigende dag. Tot ze in structuur en routine rust vindt en ze zich terug met vertrouwen kan openstellen voor de mensen rondom haar.

Een harde wereld voor zachte mensen

Als je met die eigenschappen en ook nog naïef goedgelovig in het leven staat,  ben je een voor de hand liggende speelbal voor pestkoppen. En gepest worden, ja, daar heeft ze haar deel van gehad.

Ook in de liefde liep het mis. Ze gaf er zich blind aan over, voor de volle 100%. Maar de mannen die ze had, hielden haar klein en gaven haar het gevoel niets waard te zijn, wat ze op de duur ook zelf ging geloven. Haar huwelijk liep spaak en eindigde met een jarenlang af te betalen schuld. Ook daarin voelde ze zich onnozel: hoe was het toch weer mogelijk dat ze dit niet had zien aankomen, dat ze de signalen niet had opgemerkt.

In dat huwelijk had ze ook de mogelijkheid verloren om moeder te worden. Ook weer een harde slag. Zij en haar man kozen er dan voor om een kind te adopteren. Een vondeling-meisje uit China van 18 maanden oud:  Emy-Li. Het werd het doel in haar leven. Ze trok er zich tenvolle aan op. Voor Nathalie is een adoptiekind geen 2de keuzekind voor wie geen eigen kinderen kan hebben. Neen, ze ziet het als een kans voor ouders om toch nog een kind van zichzelf te hebben. Een gedachte die haar veel rust bracht.

“Je moet iemand met psychische kwetsbaarheid serieus nemen!”

Nathalie werkte 11 jaar lang als familiehelpster. Maar de combinatie van haar voorbestemde hoogsentitieve instelling en de vele klappen die ze ondertussen in het leven had gekregen, deed haar wegglijden vol twijfels over zichzelf en de zin van het leven. Ze droeg bij voorkeur een lange jas met een cape, waarin ze zich kon verstoppen en onttrekken aan de buitenwereld. De onzekerheid evolueerde naar chronische angst en depressie. En zo kwam ze terecht in de wereld van de psychiatrie.

Een wereld die begint met medicatie, die ze nu nog altijd nemen moet. Die vervolgens overgaat in gesprekstherapie en psychologische begeleiding. Maar dan meestal wel pas na een wachttijd van meerdere maanden, lange, eindeloze maanden. Nathalie duidt het als een zwaar hiaat in de hulpverlening en verwijst naar een vriend die via zelfdoding een einde maakte aan de ontgoocheling over dit te lange wachten.

Als psychisch kwetsbare verder in het leven staan

Toen ze eindelijk dagtherapie kon volgen in het Onzelievevrouw ziekenhuis te Brugge, herwon ze langzamerhand met kleine, kleine stapjes haar vertrouwen. In OLV kwam ze terecht in een groep van gelijkgestemden, allen met littekens, maar met een woordeloos begrip voor elkaar. Familie, zo voelde het aan.

Na bijna 2 jaar werd ze er ontslagen. Met een dubbel gevoel, want van het vertrouwde veilige moest ze terug naar de “echte wereld”. Via de dienst GTB  (Gespecialiseerd Team Bemiddeling) van de VDAB werd ze georiënteerd naar SOBO, waar ze twijfelend, bang en onzeker binnen stapte. Ze werd er gelukkig meteen warm en hartelijk opgevangen en ondersteund door andere doelgroepmedewerkers, die vrienden voor het leven werden. De beschermende werkomgeving die Sobo haar bood, betekende voor haar een nieuwe stap vooruit in haar leven.

Nu werkt ze 3 dagen in de week in Het Paradijs. De koks zijn er in de allereerste plaats coaches die haar de ondersteuning geven die ze nodig heeft en die ze elders in een horeca-setting nooit zou kunnen vinden. Zo bloeit ze terug open. Het werk brengt structuur, regelmaat en een doel in het leven in de veilige context die ze nodig heeft.

Een handicap – “Ik ben Nathalie, niet die dingen.”

Nathalie is door de mutualiteit erkend als een persoon met een handicap.  Maar ze heeft het moeilijk met deze “bestempeling”, zoals ze dat zelf noemt. Ze vindt het beschamend en verzet zich tegen dit label: ze is Nathalie, niet die dingen en ze is in de allereerste plaats een mama.

Emy-li, studeert nu geschiedenis aan de universiteit. Nathalie is ontzettend trots op haar dochter. Het geeft haar het gevoel geslaagd te zijn als mama. Maar nu Emy-li minder en minder thuis verblijft, komt Nathalie terug meer en meer alleen te staan.

Zal ze nog een relatie aangaan? Ze voelt wel een verlangen naar vriendschap, maar is toch zo bang. Bang om zich nogmaals te verliezen in een relatie. En dus begint ’s avonds het piekeren in het hoofd.

Voor haar dochter was en is Nathalie een baken. En dat is ze ook voor de vaste klanten van het Paradijs. Haar hartelijke glimlach en de warme zorg  waarmee ze je bedient, bedoelt ze als een vorm van respect. Het respect dat elkeen verdient, ook mensen met een psychische kwetsbaarheid, ook zij, Nathalie.

Nathalie bracht ons dit verhaal omdat ze de problematiek van psychische kwetsbaarheid wat zichtbaarder wil maken.